Paleo-dieet vir beginners: wat jy eet, en wat die navorsing sê
Die paleo-dieet is om te eet soos mense in die Paleolitiese tydperk geëet het: maer vleis, vis, eiers, groente, vrugte, neute en sade, en geen graan, peulgewasse, suiwel of verwerkte kos nie. Harvard sê sterk aanbevelings vir gewigsverlies kan nog nie gemaak word nie. Dit is algemene inligting en nie mediese advies nie: praat met jou dokter voor jy begin, veral as jy diabetes het of medikasie gebruik.
- Paleo laat vrugte en groente toe, maar sny graan, peulgewasse en suiwel uit.
- Kort studies het beter gewigsverlies gewys, maar in ’n studie van twee jaar was die verskil na 24 maande weg.
- Die nadele is moontlike tekorte aan kalsium, vesel en vitamiene.
- Vergelyk dit met keto (min koolhidrate), karnivoor (net dierlike kos) en die Mediterreense dieet.
Wat is die paleo-dieet?
Die paleo-dieet boots die eetpatroon van die Paleolitiese tydperk na, gebaseer op die idee dat ons gene sedertdien min verander het. Volgens Harvard is daar nie een “regte” manier om paleo te eet nie, want dit verskil van streek tot streek en van een aanhanger tot die ander.
Dit verskil van ander diëte: keto sny koolhidrate, die karnivoor-dieet sny alle plantkos, die Mediterreense dieet sluit volgraan en peulgewasse in. Paleo laat groente en vrugte toe, maar sny graan en peulgewasse uit.
Paleokoslys: wat mag jy eet en wat nie?
Paleo is vars kos: vleis, vis, eiers, groente, vrugte en neute. Graan, suiwel en peulgewasse bly uit.
| Toegelaat (volgens Harvard) | Uitgesluit (volgens Harvard) |
|---|---|
| Vars maer vleis, hoender, vis, skulpvis en eiers | Brood, pap, rys en ander graan, ook volgraan |
| Groente en vrugte | Suiwel |
| Neute en sade | Wit aartappels en peulgewasse (bone, lensies) |
| Olyfolie en klapperolie, ’n bietjie heuning | Verfynde suiker, verwerkte kos en verfynde plantolie soos kanola |
| Patat en kassawe, met mate | Alkohol, koffie en sout |
Dit kan jou verbaas dat koffie, sout en kanola ook op die uitgeslote lys is. Dit is wat Harvard beskryf, en die presiese reëls verskil van bron tot bron.
Werk die paleo-dieet om gewig te verloor?
Dit het op die kort termyn gewerk, maar daar is geen bewys vir die lang termyn nie. Volgens Harvard het etlike kort proewe van ses maande of minder, met elk minder as 40 deelnemers, groter gewigsverlies, ’n kleiner middellyf, laer bloeddruk en beter cholesterol gewys as diëte wat op nasionale riglyne gebaseer is.
In ’n groter proef van twee jaar met 70 Sweedse vrouens wat ná menopouse vetsugtig was, het albei groepe gewig en vet verloor. Paleo het groter vetverlies gehad ná 6 maande, maar nie ná 24 maande nie. By paleo het trigliseriede (’n bloedvet) by albei meetings meer gedaal as by die vergelykingsdieet. Harvard sê sterk aanbevelings vir gewigsverlies kan nog nie gemaak word nie.
Dit beteken die voordeel kan kortstondig wees. Die dieet wat jy kan volhou, tel meer.
Wat is die nadele van die paleo-dieet?
Harvard waarsku vir moontlike tekorte omdat die dieet kos uitsluit. In een klein studie van drie weke het kalsiuminname met 53% gedaal, en sonder suiwel is dit moeilik om genoeg kalsium te kry. As jy graan uitsny, kan jy minder vesel en voedingstowwe soos vitamien D en B-vitamiene kry.
Baie rooivleis eet word met ’n hoër risiko vir vroeë dood, hartsiektes en diabetes verbind. Dit verg ook baie beplanning en kook, en vars kos kos dikwels meer.
’n Voorbeelddag met paleo-kos
Hier is ’n voorbeelddag met Suid-Afrikaanse kos. Dit is net ’n voorbeeld, nie ’n aanbeveling nie.
| Maaltyd | Wat |
|---|---|
| Ontbyt | Roerei met spinasie en tamatie, en ’n vrug |
| Middagete | Slaai met hoender, avokado en ’n handvol amandels |
| Aandete | Gebakte vis (byvoorbeeld stokvis) met botterskorsie, groenbone en patat |
| Peuselhappie | ’n Vrug en ’n handvol neute |
As jy volgraan en peulgewasse wil hou, lees ons bladsy oor die Mediterreense dieet of ons bladsy oor eetplanne om gewig te verloor.
- Harvard T.H. Chan School of Public Health. Diet Review: Paleo Diet for Weight Loss. nutritionsource.hsph.harvard.edu
Algemene vrae
Wat is die paleo-dieet?
Dit is om te eet soos tydens die Paleolitiese tydperk: maer vleis, vis, eiers, groente, vrugte, neute en sade, sonder graan, peulgewasse, suiwel en verwerkte kos.
Wat mag jy eet op die paleo-dieet?
Volgens Harvard vars maer vleis, vis, skulpvis, eiers, groente, vrugte, neute, sade, olyfolie, klapperolie en ’n bietjie heuning. Patat en kassawe is met mate toegelaat.
Wat mag jy nie eet nie?
Volgraan en ander graan, suiwel, wit aartappels, peulgewasse, verfynde suiker, verwerkte kos, alkohol, koffie en sout, volgens Harvard.
Is die paleo-dieet goed om gewig te verloor?
Kort studies het groter gewigsverlies gewys, maar in ’n studie van twee jaar was die verskil na 24 maande weg. Harvard sê sterk aanbevelings kan nog nie gemaak word nie.
Is die paleo-dieet gesond?
Dit moedig vars kos en minder verwerkte kos aan, maar die uitsluiting van graan, suiwel en peulgewasse kan tot tekorte lei en kan moeilik wees om vol te hou, sê Harvard. Praat met jou dokter.
Hierdie artikel bevat algemene inligting en is nie mediese advies nie. Raadpleeg jou dokter of dieetkundige voordat jy jou dieet of medikasie verander. Individuele resultate verskil.
