Wat is koolhidrate? ’n Eenvoudige lys van koolhidrate in kos
Koolhidrate is een van die hoofvoedingstowwe in kos: suikers, stysel en vesel. Jou liggaam skakel die meeste daarvan in glukose om vir energie. Jy kry dit in brood, pap, rys, vrugte, groente, bone en suiker. Hierdie bladsy verduidelik wat koolhidrate is en wat die goeie en swak keuses is. Wil jy ’n inkopielys hê? Kyk na ons koolhidraatinkopielys.
- Koolhidrate kom in drie vorme: suikers, stysel en vesel.
- Volgens Harvard maak die soort koolhidrate meer saak as of jy baie of min eet.
- Beter keuses: volgraan, groente, vrugte en bone. Swakker: witbrood, koeke en koeldrank.
- Het jy diabetes? Praat met jou dokter oor jou eie porsies.
Wat is koolhidrate en wat doen dit in jou liggaam?
Koolhidrate is die liggaam se hoofbron van brandstof. Volgens Harvard gebruik jou liggaam koolhidrate om glukose te maak, wat jou liggaam en spiere aan die gang hou as jy beweeg. Die drie bekendste vorme is suikers, stysel en vesel.
Die koolhidrate wat jy eet, is dus nie almal dieselfde nie. ’n Appel en ’n koeldrank bevat albei suiker, maar net die appel het ook vesel.
Lys van koolhidrate: ’n vinnige oorsig
Hierdie koolhidratelys is ’n kort oorsig om te wys watter kos baie, matig of min koolhidrate bevat. Dit is nie die volledige lys nie.
| Koolhidrate | Suid-Afrikaanse kos |
|---|---|
| Baie | Brood, pap, rys, pasta, aartappels, mielies, koeldrank, suiker, koek en koekies |
| Matig | Vrugte, bone, lensies, kekerertjies, hawermout, melk, jogurt, patat |
| Min of amper geen | Groente sonder stysel soos spinasie, kool en tamatie, eiers, vis, vleis, kaas |
Wat is goeie koolhidrate?
Goeie koolhidrate is die min verwerkte soort, soos volgraan, groente, vrugte en bone. Volgens Harvard het witbrood, koeke, koeldrank en ander hoogs verwerkte kos koolhidrate wat maklik verteer en dalk by gewigstoename kan bydra.
| Swakker keuse | Beter keuse |
|---|---|
| Witbrood | Volgraanbrood |
| Vrugtesap | Die hele vrug |
| Koeldrank | Water |
| Koek en koekies | ’n Vrug of ’n handvol neute |
| Ontbytgraan met baie suiker | Hawermout |
Volgens Harvard het ’n lemoen sowat twee keer soveel vesel en net die helfte van die suiker wat in ’n glas lemoensap van 355 ml (12 unse) is. Meer oor vesel in kos.
Hoeveel koolhidrate is ’n porsie?
’n Porsie koolhidrate is ’n hoeveelheid wat sowat 15 g koolhidrate bevat. Hier is voorbeelde uit twee bekende lyste: die Australiese NDSS en ’n Amerikaanse uitruillys.
| Kos | Sowat een porsie |
|---|---|
| Brood | 1 gewone sny |
| Appel of peer | 1 medium (sowat 150 g) |
| Gekookte rys | sowat ⅓ koppie |
| Gekookte pasta | sowat ½ koppie |
| Fyngedrukte aartappel | sowat ½ koppie |
Moet ek koolhidrate vermy om gewig te verloor?
Nie noodwendig nie. Volgens Harvard is die hoeveelheid koolhidrate, hoog of laag, minder belangrik as die soort koolhidrate. In ’n jaarlange studie met 609 volwassenes het ’n gesonde laevet- en ’n gesonde laekoolhidraat-eetplan byna ewe veel gewig laat verloor. Kies dus koolhidrate wat jy kan volhou, en let op die soort, nie net die hoeveelheid nie. Lees meer op ons bladsy oor eetplanne om gewig te verloor, of oor die Mediterreense dieet as jy ’n volledige plan soek. Wil jy tog minder koolhidrate eet? Kyk na ons koolhidraatinkopielys. As jy medikasie gebruik of diabetes het, praat eers met jou dokter.
Jy kan jou daaglikse kalorieë sien met die kalorierekenaar.
- Harvard T.H. Chan School of Public Health. Carbohydrates. nutritionsource.hsph.harvard.edu
- NDSS (Australië). Carbohydrate counting fact sheet. ndss.com.au
- Harold Hamm Diabetes Center. Exchange list. ouhealth.com
- Gardner CD e.a. DIETFITS-studie, JAMA, 2018. jamanetwork.com
Algemene vrae
Wat is koolhidrate?
Koolhidrate is een van die hoofvoedingstowwe in kos. Dit sluit suikers, stysel en vesel in, en jou liggaam gebruik dit om glukose vir energie te maak.
Watter kos bevat koolhidrate?
Brood, pap, rys, pasta, aartappels, mielies, vrugte, bone, lensies, melk, jogurt en suiker bevat koolhidrate. Vleis, vis, eiers en groente sonder stysel bevat min of amper geen.
Wat is goeie koolhidrate?
Volgens Harvard is die min verwerkte soort die beste, soos volgraan, groente, vrugte en bone. Witbrood, koeke en koeldrank is swakker keuses.
Wat doen koolhidrate in die liggaam (die funksie van koolhidrate)?
Jou liggaam gebruik koolhidrate om glukose te maak, en glukose gee energie aan jou liggaam en spiere.
Is koolhidrate sleg vir gewigsverlies?
Nie noodwendig nie. Volgens Harvard maak die soort koolhidrate meer saak as die hoeveelheid. In ’n jaarlange studie het ’n gesonde laevet- en laekoolhidraat-eetplan byna ewe veel gewig laat verloor.
Hierdie artikel bevat algemene inligting en is nie mediese advies nie. Raadpleeg jou dokter of dieetkundige voordat jy jou dieet of medikasie verander. Individuele resultate verskil.
